Lựa chọn thực phẩm ứng phó với biến đổi khí hậu

Các bữa ăn không có thịt

Trang trại chăn nuôi động vật là một nguyên nhân lớn của BĐKH do chúng phát thải các khí nhà kính như mê-tan và oxit nitơ thông qua hô hấp và tiêu hóa cũng như do nạn chặt phá rừng để lấy đất chăn thả và đất trồng cây lương thực.

Khoảng 30% phát thải khí nhà kính từ sản xuất lương thực có thể đến trực tiếp từ trang trại chăn nuôi động vật. Khí mê-tan do các động vật nuôi trong trang trại phát ra đặc biệt quan trọng vì có tác dụng làm nóng bầu khí quyển lên khoảng 21 lần so với các bon dioxit. Khí mê-tan từ động vật trang trại tăng khi chế độ ăn thịt tăng trên thế giới. Chế độ ăn thịt cũng kém hiệu quả về năng lượng. Cần khoảng 40 calo năng lượng dưới dạng lương thực để sản xuất ra một calo thịt bò.

Bên cạnh đó, dấu chân nước ảo (phương pháp đo để tính toán lượng nước có trong lương thực và các sản phẩm tiêu dùng được đưa vào qua quá trình sản xuất, vận chuyển và buôn bán) cũng chỉ ra rằng, để sản xuất ra thịt động vật như bò, lợn, gà…, tiêu tốn vô cùng nhiều nước: 1kg thịt bò cần 15.500 lít nước, 1kg thịt cừu tiêu tốn 6.100 lít nước, 1kg thịt lợn cần 4.800 lít nước,  trong khi 1 lít trà chỉ cần 100 lít nước.

Bởi vậy, những chế độ ăn nhiều thịt hoặc thực phẩm chế biến gây áp lực đặc biệt đối với tài nguyên nước. Đó là lí do các chuyên gia kêu gọi thêm nhiều người giảm tiêu thụ thịt, ăn chay hoặc thuần chay.

Mua thực phẩm địa phương và theo mùa

Đã có nhiều chiến dịch nhằm mục đích thuyết phục người tiêu dùng mua thực phẩm được sản xuất tại địa phương thay vì những thực phẩm phải vận chuyển từ nơi cách xa hàng trăm, hàng ngàn km.

Mua thực phẩm ở địa phương và theo mùa sẽ giảm việc sử dụng nhiên liệu hóa thạch, thúc đẩy nền kinh tế địa phương và tăng nhận thức của người dân về xuất xứ thực phẩm của họ.

Ăn trái cây, rau quả theo mùa còn cho chúng ta cảm giác thơm ngon hơn bởi chúng được phát triển và chín trong điều kiện tự nhiên. Hơn nữa, khi không phải vận chuyển qua đoạn đường xa xôi, thực phẩm càng tươi ngon và giữ được nhiều chất dinh dưỡng, điều đó có nghĩa là hạn chế tối đa các chất bảo quản, các phẩm màu độc hại cho cơ thể.

Trên thế giới, hàng triệu người đang nuôi trồng thực phẩm cho riêng họ. Điều này đặc biệt đúng ở các nước đang phát triển nơi ngay cả những không gian nhỏ nhất cũng được dùng để nuôi trồng thực phẩm. Ở các thành phố lớn như Mumbai ở Ấn Độ thường có những mảnh ruộng nhỏ sản xuất lương thực cho người dân địa phương.

Ưu tiên thực phẩm hữu cơ

Thực phẩm sản xuất bằng cách sử dụng các phương pháp canh tác hữu cơ sản xuất lượng khí thải ít hơn và sử dụng ít năng lượng hơn. Điều này là bởi vì trong sản xuất chất dinh dưỡng được tái chế vào đất thay vì được bổ sung bằng cách sử dụng các hóa chất nhân tạo vốn sử dụng nhiều năng lượng thường là từ việc đốt các nhiên liệu hóa thạch.

Thực phẩm hữu cơ thường đắt hơn so với các loại thực phẩm thông thường vì giá cả phản ánh không chỉ chi phí sản xuất mà cả một số yếu tố khác như chi phí tăng cường và bảo vệ môi trường.

Tuy nhiên khi nhu cầu đối với thực phẩm hữu cơ tăng cùng với nhiều đổi mới công nghệ thì có thể làm giảm chi phí sản xuất, chế biến, phân phối và tiếp thị cho sản phẩm hữu cơ và làm cho nó rẻ hơn cho người tiêu dùng.

Trên đây là một số gợi ý giúp bạn và gia đình có thể lựa chọn thực phẩm vừa tốt cho sức khỏe, vừa góp phần giảm thiểu biến đổi khí hậu. Hi vọng rằng, mỗi chúng ta đều là những người tiêu dùng thông thái và tiêu thụ thực phẩm có trách nhiệm!

Một số thông tin và số liệu được tổng hợp từ: Youth X Change- Bộ sách hướng dẫn về phong cách sống và biến đổi khí hậu